Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình lịch sử, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đọc bàn Tuyên ngôn Độc lập khai sinh nước Việt Nam dân chủ cộng hòa. Hai mươi bốn năm sau, cũng từ khu vực quảng trường Ba Đình lịch sử, Bác Hồ đã ra đi ngày 2/9/1969. Tôi còn nhớ ngày nhận tin Bác Hồ đi xa, đơn vị tôi đang hành quân ra huyện Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh để bổ sung quân số và tiếp tục tập luyện kỹ năng đánh địch. Khi nghe tin Bác đi xa, đường hành quân như dài hơn, không còn ai ca hát hay hò đối đáp như trước nữa. Trong ngày làm lễ tang Bác, nhiều người đã khóc vì thương tiếc vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc và lo lắng cho cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của dân tộc Việt Nam sẽ ra sao nếu không có Bác Hồ? Trước lúc đi xa, Bác đã để lại cho toàn đảng, toàn dân, toàn quân ta bản Di chúc được đúc kết trong quá trình đấu tranh cách mạng mà Bác là người lèo lái đưa con thuyền cách mạng đến bờ vinh quang. Trong bản Di chúc của Bác Hồ, có đoạn viết “Về việc riêng. Sau khi tôi qua đời, chớ nên tổ chức đám đình, lãng phí ngày giờ và tiền bạc của nhân dân. Tôi yêu cầu thi hài tôi được đốt đi, nói chữ là “hỏa táng”. Tôi mong rằng cách “hỏa táng” dần dần sẽ được phổ biến. Vì như thế đối với người sống đã tốt về mặt vệ sinh, lại không tốn đất. Bao giờ ta có nhiều điện thì “điện táng” càng tốt hơn. Tro xương thì tìm một quả đồi mà chôn. Trên mộ, nên xây 1 cái nhà giản đơn, rộng rãi, chắc chắn, mát mẻ để những người đến thăm viếng có chỗ nghỉ ngơi. Nên có kế hoạch trồng cây trên đồi. Ai đến thăm thì trồng một cây làm kỷ niệm. Trồng cây nào phải tốt cây ấy. Lâu ngày, cây nhiều thành rừng, sẽ tốt cho phong cảnh và lợi cho nông nghiệp.”

Nhớ lời Bác dạy, đã có nhiều gia đình ở thành phố Hồ Chí Minh chọn phương pháp “hỏa táng” khi có người thân qua đời. Hỏa táng không chỉ tiết kiệm nguồn ngân quỹ của gia đình mà còn góp phần giữ gìn vệ sinh môi trường và tiết kiệm đất canh tác đang ngày càng bị thu hẹp. Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, các ngành các cấp, nhất là tổ chức Hội Người cao tuổi cần tuyên truyền vận động người dân và hội viên Hội Người cao tuổi khi qua đời nên thực hiện phương pháp hỏa táng để cho con cháu đỡ vất vả. Bản thân tôi cũng đã từng “tư vấn” cho một số người thân, quen nên hỏa táng nhằm tiết kiệm chi tiêu cho con cháu, trong đó có một gia đình ở phường 11, quận Phú Nhuận. Hôm đó, tôi nhận được thư mời sinh nhật lần thứ 80 của một cụ ông, là người cha, người ông trong gia đình. Tôi đã đến chúc mừng sinh nhật cụ và mang theo món quà nhỏ của cơ quan Mặt trận TP, nơi cụ từng làm việc. Ông cụ đã nhờ tôi “tư vấn” chuyện về già. Cụ nói, nhà cụ có ít con cháu, nếu cụ về già, nên mai táng ở nghĩa trang chính sách huyện Củ Chi hay hỏa táng ? Nghe cụ hỏi vậy, tôi mạnh dạn trả lời: “Theo con, gia đình nên hỏa táng vì việc đi lại thăm viếng ở nghĩa trang chính sách huyện Củ Chi sẽ rất khó khăn và còn tốn tiền xe taxi. Con cháu cũng sẽ phải thêm một số tiền không nhỏ để xây mộ cho cụ, như vậy sẽ khó cho con cháu”. Nghe tôi phân tích như vậy, cụ nói “Tôi cũng cùng suy nghĩ như anh, như thế mới đúng là thương yêu con cháu”. Và ngày cụ mất, con cháu cụ đã thực hiện hỏa táng và đưa cốt của cụ gửi vào một ngôi chùa gần nhà, mỗi lần thăm viếng cụ, chỉ cần đi bộ là tới.

Bùi Hiển